جعبه آتش نشانی
جعبه آتش نشانی به عنوان یکی از حیاتیترین تجهیزات اطفا حریق دستی در ساختمانها، دقیقاً برای بهرهبرداری از زمان طلایی مهار حریق طراحی شده است. این سیستم که پل ارتباطی میان سیستم لولهکشی آب (تر یا خشک) و نقطه حریق است، نقشی کلیدی در جلوگیری از تبدیل یک حادثه کوچک به یک فاجعه بزرگ ایفا میکند.
جعبه آتش نشانی چیست و چه کاربردی دارد؟
جعبه آتشنشانی محفظهای استاندارد حاوی شیلنگ و تجهیزات اطفاء حریق است که به عنوان پل ارتباطی میان سیستم آبرسانی ساختمان و نقطه آتشسوزی، برای مهار سریع حریق در دقایق اولیه کاربرد دارد.
✨✨ از تمامی تجهیزات مورد نیاز اطفا حریق در این صفحه دیدن کنید : سیستم اطفا حریق🔥🚨
جعبه آتش نشانی چیست؟
از نظر فنی، جعبه آتشنشانی یک ترمینال انتهایی برای شبکه آبرسانی آتشنشانی محسوب میشود که باید در برابر حرارت، رطوبت و ضربه مقاوم باشد.
اهمیت جعبه آتش نشانی در ایمنی ساختمان
وجود یک جعبه آتش نشانی استاندارد میتواند:
- کاهش دمای محیط: آب پاشیده شده از نازل، حرارت محیط را جذب کرده و از گسترش حریق جلوگیری میکند.
- ایجاد مسیر فرار: با مهار دود و آتش در راهروها، مسیر خروج اضطراری برای ساکنین باز میشود.
- تسهیل عملیات آتشنشانان: نیروهای امدادی به جای لولهکشی طولانی از خودرو، میتوانند به سرعت به شبکه آب ساختمان متصل شوند.
کاربرد جعبه آتش نشانی در ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی
نوع کاربری ساختمان، تعیینکننده کلاس خطر و نوع جعبه است:
- ساختمانهای مسکونی: معمولاً از سیستمهای هوزریل با شیلنگهای نیمه سخت استفاده میشود که کار با آنها برای افراد غیرمتخصص آسان است.
- مجتمعهای تجاری: به دلیل تردد بالا و وجود مواد قابل اشتعال، اغلب ترکیبی از سیستمهای تر و خشک با دبی آب بالاتر مورد نیاز است.
- واحدهای صنعتی و انبارها: در اینجا اغلب از سیستمهای برزنتی با سایز ۲.۵ اینچ و فشار بالا استفاده میشود که نیازمند اپراتور آموزشدیده است.
جعبه آتش نشانی شامل چه تجهیزاتی است؟
یک جعبه آتش نشانی کامل، مجموعهای مهندسی شده از قطعاتی است که باید با هماهنگی دقیق عمل کنند:
شیلنگ آتش نشانی و قرقره
- شیلنگ برزنتی (تخت): این شیلنگها در حالت عادی تخت هستند و هنگام جریان آب متورم میشوند. دبی آب بالایی دارند (معمولاً ۱.۵ تا ۲.۵ اینچ) اما استفاده از آنها نیاز به باز کردن کامل شیلنگ دارد.
- شیلنگ هوزریلی (نیمه سخت): از جنس PVC یا لاستیک تقویت شده است. شکل دایرهای خود را حفظ میکند و نیاز نیست تمام طول آن باز شود.
- قرقره: باید دارای بلبرینگهای روان و بازوی چرخنده باشد تا شیلنگ بدون گره خوردن و با حداقل نیروی کشش (معمولاً کمتر از ۷۰ نیوتن) باز شود.
نازل، شیر فلکه و اتصالات
- نازل: وظیفه کنترل دبی و الگوی پاشش آب (جت یا اسپری) را دارد. نازلهای سه حالته (شیردار) متداولترین نوع هستند. جنس نازل معمولاً از آلومینیوم آلیاژی یا برنج است.
- شیر فلکه: این شیر زاویهدار، ورودی آب از رایزر به شیلنگ را کنترل میکند. سایز آن متناسب با سایز شیلنگ (۱.۵ یا ۲.۵ اینچ) انتخاب میشود.
- کوپلینگها: اتصالات سریع که شیلنگ را به شیر فلکه و نازل متصل میکنند باید تحمل فشار کاری حداقل ۱۲ بار را داشته باشند.
کپسول آتش نشانی داخل جعبه
در بسیاری از جعبههای آتشنشانی (بهویژه مدلهای دو کابین)، فضایی برای قرارگیری کپسولهای خاموشکننده دستی (مانند پودر و گاز یا CO2) تعبیه میشود. این امر باعث تجمیع تجهیزات ایمنی در یک نقطه شده و سرعت عمل در حریقهای کلاس الکتریکی یا مایعات قابل اشتعال را بالا میبرد.
سایر متعلقات جعبه آتش نشانی
- قفل و لولا: باید از نوع آسانبازشو باشند تا در شرایط اضطراری گیر نکنند.
- ورودیهای لوله: در بدنه جعبه سوراخهایی برای ورود لوله آب تعبیه شده است که باید در موقعیتهای مختلف (چپ، راست، بالا) پیشبینی شده باشند.
انواع جعبه آتش نشانی و تفاوت آنها
تنوع در طراحی و متریال، امکان انتخاب دقیق بر اساس معماری و شرایط محیطی را فراهم میکند:
جعبه آتش نشانی توکار
این مدل درون دیوار نصب شده و تنها قاب و درب آن نمایان است. به دلیل اشغال نکردن فضای راهرو و زیبایی بصری، بهترین گزینه برای ساختمانهای در حال ساخت است. نصب فریم آن باید پیش از اتمام نازککاری انجام شود.
جعبه آتش نشانی روکار
روی سطح دیوار نصب میشود و تمام بدنه بیرون است. این مدل برای ساختمانهای قدیمی که محلی برای باکس توکار ندارند یا دیوارهای درایوال نازک، مناسب است. هرچند نصب آسانی دارد اما بخشی از فضای مفید راهرو را اشغال میکند.
جعبه آتش نشانی فلزی
رایجترین و اقتصادیترین نوع فایرباکس با ورق فولادی و پوشش رنگ الکترواستاتیک کورهای است. رنگ استاندارد آن قرمز (برای دید بالا) یا کرم/سفید (برای هماهنگی با معماری) است.
جعبه آتش نشانی استیل
ساخته شده از ورق استنلس استیل (گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ ضد اسید) است. این مدل علاوه بر ظاهر دکوراتیو (مات یا آینهای)، مقاومت فوقالعادهای در برابر رطوبت و خوردگی دارد و برای مناطق شرجی یا لوکس پیشنهاد میشود.
انواع جعبه از نظر محفظه (تک کابین، دو کابین و دوقلو)
- تک کابین: فقط شامل قرقره و شیلنگ است.
- دو کابین: دارای دو محفظه مجزا (افقی یا عمودی) است؛ یکی برای سیستم شیلنگ و دیگری برای کپسول آتشنشانی تا تمام تجهیزات در یک نقطه تجمیع شوند.
- جعبه دو طبقه و دوقلو: انواع خاصی از مدلهای دو محفظهای هستند که برای جانمایی تجهیزات بیشتر یا صرفهجویی در عرض دیوار طراحی شدهاند.
استانداردها و مشخصات فنی جعبه آتش نشانی
رعایت استاندارد در تولید جعبه آتش نشانی، مرز بین کارایی و ناکارآمدی است.
استانداردهای مورد تأیید سازمان آتش نشانی
سازمان آتشنشانی ایران بر اساس مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و استانداردهای بینالمللی نظیر NFPA 14 عمل میکند. برخی الزامات کلیدی عبارتند از:
ابعاد استاندارد جعبه آتش نشانی
اگرچه ابعاد سفارشی نیز تولید میشود، اما سایزهای متداول عبارتند از:
- تک کابین: طول ۶۰ × عرض ۵۰ × عمق ۱۸ سانتیمتر (یا ۷۰×۶۰).
- دو کابین افقی: طول ۸۵ × عرض ۷۵ × عمق ۲۰ سانتیمتر.
- دو کابین عمودی (دو طبقه): طول ۷۰ × عرض ۱۵۰ (یا متغیر) × عمق ۲۰ سانتیمتر.
نکته: عمق جعبه برای سیستمهای برزنتی معمولاً بیشتر (تا ۲۰-۲۵ سانتیمتر) است.
محل نصب جعبه آتش نشانی در ساختمان
طبق استاندارد NFPA و مقررات ملی:
- ارتفاع نصب: شیر فلکه باید در ارتفاع حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ سانتیمتری از کف تمام شده قرار گیرد.
- فاصله: جعبهها باید به گونهای توزیع شوند که هیچ نقطهای از ساختمان خارج از دسترس شیلنگ (معمولاً ۲۰ یا ۳۰ متر) نباشد. فاصله دو جعبه نباید بیش از ۳۰ متر باشد.
- مکان یابی: نزدیک خروجیها، پاگرد پلهها و لابیها نصب میشوند تا دسترسی آسان باشد اما سد معبر نکند.
راهنمای خرید جعبه آتش نشانی
در این قسمت نکاتی را که باید هنگام خرید جعبه آتش نشانی مدنظر داشته باشید را مطرح میکنیم:
هنگام خرید جعبه آتش نشانی به چه نکاتی توجه کنیم؟
- ضخامت ورق: ورقهای نازک (کمتر از ۰.۸) به مرور زمان تاب برداشته و درب جعبه بسته نمیشود.
- کیفیت جوشکاری: گوشههای جعبه باید جوشکاری دقیق و پرداخت شده داشته باشند تا تیز و برنده نباشند.
- نوع لولا و قفل: استفاده از لولای مخفی یا استیل طول عمر بیشتری دارد. قفلهای باکی یا پروانهای استیل گزینههای مناسبی هستند.
- نوع سیستم آبرسانی: مشخص کنید که به سیستم «هوزریل» (شیلنگ لاستیکی) نیاز دارید یا «فایر هوز» (شیلنگ برزنتی).
انتخاب جعبه آتش نشانی مناسب برای هر نوع ساختمان
- برای آپارتمانهای مسکونی کوچک تا متوسط: جعبههای تک کابین هوزریلی توکار با رنگ سفید یا کرم (برای زیبایی).
- برای پارکینگها و زیرزمینها: جعبههای روکار قرمز رنگ (دید بهتر) با سیستم برزنتی یا ترکیبی.
- برای محیطهای لوکس و هتلها: جعبههای استیل مات یا خشدار توکار.
- برای کارخانجات شیمیایی: جعبههای فایبرگلاس یا استیل ۳۱۶ ضد اسید.
تفاوت قیمت جعبه آتش نشانی و عوامل موثر بر آن
قیمت جعبه آتش نشانی تحت تأثیر عوامل زیر نوسان دارد:
- جنس بدنه: استیل گرانتر از فولاد است.
- ضخامت ورق: ورق ۱.۵ قیمت بالاتری نسبت به ورق ۱ دارد.
- تجهیزات داخلی: کیفیت شیلنگ، نوع نازل (پلاستیکی یا فلزی) و برند قرقره تأثیر مستقیم بر قیمت نهایی دارد.
- نوع رنگ: رنگهای کورهای با کیفیت بالا هزینه تولید را افزایش میدهند.
- طراحی: مدلهای دو کابین یا سفارشی قیمت بیشتری دارند.
چرا جعبه آتش نشانی را از ایمنی شاپ بخریم؟
در فروشگاه ایمنی شاپ، ما ایمنی را تنها یک کالا نمیدانیم، بلکه آن را یک تعهد مهندسی میپنداریم. خرید از ما مزایای زیر را به همراه دارد:
- تضمین اصالت و استاندارد: تمامی جعبههای عرضه شده دارای تاییدیه سازمان آتشنشانی و منطبق با استانداردهای ملی هستند.
- تنوع گسترده: از جعبههای اکونومی برای پروژههای انبوه تا جعبههای لوکس استیل و سفارشی.
- مشاوره تخصصی رایگان: کارشناسان ما با بررسی نقشههای ساختمان شما، بهترین نوع، تعداد و مکان نصب را پیشنهاد میدهند.
- قیمت رقابتی: حذف واسطهها و عرضه مستقیم از تولیدکنندگان معتبر.
سوالات متداول درباره جعبه آتش نشانی
جعبه آتش نشانی توکار بهتر است یا روکار؟
اگر ساختمان در حال ساخت است، مدل توکار به دلیل زیبایی و عدم اشغال فضا قطعاً بهتر است. اما برای ساختمانهای تکمیل شده، مدل روکار تنها گزینه اجرایی است.
آیا جعبه آتش نشانی باید تاییدیه آتش نشانی داشته باشد؟
بله، برای دریافت پایان کار ساختمان، تمامی تجهیزات ایمنی از جمله فایرباکسها باید از برندهای مورد تأیید سازمان آتشنشانی تهیه شده باشند.
قیمت جعبه آتش نشانی چگونه محاسبه میشود؟
قیمت معمولاً شامل دو بخش است: ۱. قیمت «باکس خالی» (بدنه فلزی) و ۲. قیمت «تجهیزات داخلی» (شیلنگ، نازل، قرقره و شیرآلات). آیتم ها قابل انتخاب هستند.
