آنچه در این مقاله میخوانید...
Toggleسیستم اعلام حریق چیست
پیش از تعریف اینترفیس اعلام حریق، درک خود سیستم اعلام حریق ضروری است. این سیستم، مجموعهای یکپارچه برای تشخیص آتشسوزی و هشداردهی است. به محض تشخیص حریق، وظایف مهمی چون کنترل دود، قفل کردن آسانسورها در طبقات ایمن، برقراری تماس خودکار با مراکز آتشنشانی و در برخی موارد، فعالسازی سیستم اطفای حریق را اجرا میکند. این تعریف، یک دید کلی از کارکردهای اصلی این سیستم ارائه میدهد.
ماژول اینترفیس (Interface Module) در واقع، نقش یک پل ارتباطی را ایفا میکند. وظیفه اصلی این ماژول، ایجاد اتصال میان سیستم اعلام حریق مرکزی ساختمان و سایر تجهیزات جانبی مرتبط با ایمنی و حریق است.
اینترفیس اعلام حریق چیست؟
هر ماژول اینترفیس به صورت اختصاصی و متناسب با پروتکلهای ارتباطی همان سیستم اعلام حریق طراحی میشود. این ماژولها کاربردهای متنوعی دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
- اتصال تجهیزات ورودی متعارف به یک لوپ آدرسپذیر
- اتصال تجهیزات خروجی متعارف به لوپ سیستم آدرسپذیر.
- اتصال مستقیم به سیستم مدیریت ساختمان (BMS).
بنابراین، ماژول اینترفیس به عنوان یک رابط حیاتی، وظیفه اصلی ادغام و یکپارچهسازی سیستم اعلام حریق با سیستم جامع مدیریت ساختمان را بر عهده دارد.
کاربردهای اصلی اینترفیس اعلام حریق
در یک سیستم اعلام حریق آدرسپذیر، گاهی نیاز است تجهیزاتی به سیستم متصل شوند که خودشان قابلیت آدرسپذیری ندارند (مانند تجهیزات متعارف یا Conventional). ماژول اینترفیس (واسط) دقیقاً برای حل این مشکل طراحی شده و استفاده از این تجهیزات را ممکن میسازد.
انواع اینترفیس اعلام حریق
ماژولهای اینترفیس اعلام حریق بر اساس نوع کاربردشان، دارای انواع گوناگونی هستند. به طور کلی، اینترفیسها به سه دسته اصلی تقسیمبندی میشوند:
- اینترفیس ورودی (Input): وظیفه آن دریافت فرمان یک رویداد و اعلام آن به کنترل پنل مرکزی است.
- اینترفیس خروجی (Output): وظیفه آن انتقال فرمان از پنل به آن سستم می باشد.
- اینترفیس ورودی و خروجی (Input/Output): این ماژول ترکیبی از دو عملکرد فوق است و میتواند به طور همزمان هم یک سیگنال را دریافت و هم یک فرمان را ارسال نماید.
ماژول اینترفیس ورودی (Input Module)
از اینترفیسهای ورودی برای دریافت فرمان یا پذیرش یک سیگنال ورودی از تجهیزات خارجی و انتقال آن به سیستم اعلام حریق آدرسپذیر استفاده میشود. (رایج ترین کاربرد آن اتصال تجهیزات اطفا آبی مانند فلوسوییچ به سیستم آدرس پذیر است)
اینترفیسهای ورودی خود به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
- اینترفیس ورودی زون مانیتور (ZIM – Zone Interface Module):
این ماژول واسط، یکی از پرکاربردترین تجهیزات است. ZIM امکان اتصال یک “زون” کامل از تجهیزات ورودی متعارف (مانند چندین دتکتور دودی یا شستیهای متعارف) را به یک لوپ آدرسپذیر فراهم میکند.
- اینترفیس ورودی سوئیچ مانیتور شده (SMM – Switch Monitor Module):
این اینترفیس وضعیت یک ورودی (مانند یک سنسور یا سوئیچ) را پایش کرده و به کنترل پنل مرکزی گزارش میدهد. تفاوت کلیدی آن با ماژول ZIM در این است که SMM نمیتواند برق مورد نیاز دتکتورهای متعارفی که تغذیهشان از زون تأمین میشود را فراهم کند، زیرا فاقد قدرت تأمین انرژی الکتریکی برای تغذیه آن دتکتورها است.
- اینترفیس ورودی سوئیچ (SM – Switch Module):
این مدل، سادهترین نوع اینترفیس ورودی است و صرفاً قابلیت بررسی وضعیت باز یا بسته بودن یک سوئیچ (مانند یک کنتاکت خشک) که به ورودی آن متصل است را دارد. این ماژول (SM) قابلیت نظارت بر پیوستگی مدار و همچنین انرژی الکتریکی لازم برای راهاندازی دتکتورهای متعارف را ندارد.
ماژول اینترفیس خروجی (Output Module)
کارکرد اصلی ماژول خروجی، فعالسازی تجهیزات هشداری مانند آژیرها و فلاشرهای غیر آدرسپذیر (متعارف) یا ارسال فرمان به سایر سیستمهای جانبی (مانند آسانسور، سیستم فشار مثبت و سیستم مدیریت و کنترل دود پارکینگ) است.
- اینترفیس خروجی آژیر (Sounder Control Module):
این ماژول به طور ویژه برای فعالسازی و راهاندازی آژیرها و فلاشرهای متعارف در زمان حریق به کار برده میشود.
- اینترفیس خروجی رلهای (Relay Module):
این ماژولها یک خروجی رلهای (معمولاً یک کنتاکت خشک یا Dry Contact) در اختیار طراح سیستم قرار میدهند تا از طریق آن، فرمان لازم به سایر سیستمها (مانند فرمان توقف به آسانسور) ارسال گردد.
تشریح ماژول ورودی-خروجی (Input/Output Module)
این اینترفیس، همانطور که از نامش پیداست، ترکیبی از دو ماژول ورودی و خروجی است و به طور همزمان کاربردهای هر دو را دارا میباشد. ماژولهای ورودی-خروجی قادرند اطلاعات وضعیت ورودیها و خروجیهای خود را به صورت مجزا و مستقل برای کنترل پنل مرکزی ارسال کنند.
چگونه اینترفیس اعلام حریق را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب صحیح ماژول اینترفیس اعلام حریق، باید چند فاکتور کلیدی و فنی را به دقت ارزیابی کرد:
- سازگاری با کنترل پنل: این مهمترین فاکتور است. همهی ماژولها با همهی پنلها سازگار نیستند. باید اطمینان حاصل کنید که پروتکل ارتباطی کنترل پنل شما (مانند آدرسپذیر، آنالوگ یا دیجیتال) به طور کامل توسط ماژول اینترفیس پشتیبانی میشود.
- تعداد ورودی و خروجی مورد نیاز: نیازهای پروژه خود را دقیقاً ارزیابی کنید. اگر به چندین ورودی و خروجی نیاز دارید، انتخاب یک ماژول چند کاناله (Multi-channel) معمولاً بسیار بهصرفهتر و فنیتر از نصب چندین ماژول تک کاناله مجزا است.
- ایزولاسیون الکتریکی: ماژولی را انتخاب کنید که دارای جداسازی الکتریکی (Electrical Isolation) کامل بین مدار کنترل (متصل به پنل) و مدار جانبی (متصل به تجهیزات) باشد. این ویژگی حیاتی، از آسیب رسیدن به کنترل پنل گرانقیمت در صورت بروز هرگونه خرابی یا اتصالی در مدار جانبی، جلوگیری میکند.
- آدرسدهی و قابلیت گزارشدهی: در سیستمهای آدرسپذیر، بسیار مهم است که ماژول قابلیت آدرسدهی مستقل داشته باشد. همچنین، توانایی اینترفیس در تشخیص و گزارش دقیق وضعیتهای مختلف (مانند وضعیت باز، بسته، خطا یا آلارم) برای نظارت دقیق بر سیستم ضروری است.
- استانداردها و تأییدیهها: همواره بررسی کنید که ماژول رابط، دارای تأییدیههای معتبر ملی و بینالمللی (مانند EN54, LPCB, UL) باشد. این استانداردها، کیفیت عملکرد و ضریب اطمینان محصول را تضمین میکنند.
- قیمت و هزینههای جانبی (TCO): اگرچه قیمت اینترفیس اعلام حریق یک فاکتور مهم است، اما نباید تنها معیار انتخاب باشد. هزینههای کل مالکیت (TCO)، شامل هزینههای نصب، نگهداری دورهای، سهولت در تعویض قطعات و کیفیت پشتیبانی فنی را نیز باید در محاسبات خود لحاظ کنید.
سوالات متداول اینترفیس اعلام حریق
اینترفیس اعلام حریق (fire alarm interface module) یک ماژول واسط است که ارتباط بین پنل اعلام حریق و تجهیزات جانبی (مانند آژیر، دمپر دود، شیر اسپرینکلر، سیستم تهویه، دربهای اضطراری و غیره) را برقرار میکند.
رایج ترین انواع شامل ماژول ورودی (input)، خروجی (output) و ترکیبی (I/O) هستند. ماژول ورودی وضعیت تجهیزاتی مثل کلید شستی را خوانده، ماژول خروجی فرمان فعالسازی تجهیزات جانبی را صادر میکند و ماژول ترکیبی هر دو کار را انجام میدهد.
در سیستم آدرسپذیر، ماژولهای اینترفیس با شناسه آدرس مخصوص به خود به پنل متصل میشوند تا وضعیت دقیق ورودی یا خروجی را گزارش دهند و کنترل دقیقتری روی تجهیزات جانبی فراهم کنند
برای کنترل چنین تجهیزات برقی، ماژول خروجی اینترفیس (output interface) استفاده میشود. به عنوان مثال ماژول FLM-420-O8I2-S از ۸ خروجی ایزوله دارد که میتواند تجهیزات مختلف را فرماندهی کند.
اینترفیس هم در سیستمهای آدرسپذیر و هم در برخی موارد سیستمهای متعارف کاربرد دارد. در سیستم آدرسپذیر برای گزارش دقیقتر و کنترل هوشمند، و در سیستم متعارف برای یکپارچهسازی با تجهیزات جانبی که قابلیت آدرسدهی ندارند